ديدگاههاي شيخ اجل شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي در حوزه تربيت:
ديدگاههاي شيخ اجل شيخ مصلح الدين سعدي شيرازي در حوزه تربيت:
خوي سعدي است نصيحت ، چه كند گر نكند
مشك دارد، نتواند كه كند پنهانش
۱- محيط در تربيت موثر است .وعوامل محيطي عبارتند:
الف) خانه وخانواده
ب) مدرسه
ج) اجتماع
د) رفاقت ومعاشرت
سعدي معتقد است كه اگر محيط زندگي سالم باشد همچون باغي است كه مي تواند كيمياگري كند واز گِل ، گُل بسازد.
گِلي خوشبوي در حمام روزي
رسيد از دست محبوبي به دستم
بدو گفتم كه مُشكي يا عَبيري
كه از بوي دلاويز تومستم
بگفتا من گِِلي ناچيز بودم
وليكن مدتي با گُل نشستم
كمال هم نشين در من اثر كرد
وگرنه من همان خاكم كه هستم
و اما شيطان......
اي بسا ابليس آدم رو كه هست
پس به هر دستي نبايد داد دست
بايد از شيطان آدمي نما حذر كرد.
طلب كردم زدانايي يكي پند
مرافرمود : با نادان نپيوند
۲- وراثت (عامل مهم وموثر در تربيت است)
چون بُود اصلِ گوهري قابل
تربيت را در او اثر باشد
هيچ صيقل نكو نداند كرد
آهني را كه بد گهر باشد
ويا .....
پرتو نيكان نگيرد هر كه بنيادش بد است
تربيت ، نااهل را چون گردكان بر گنبد است
۳- تربيت بايد از كودكي آغاز شود.
چو خواهي كه نامت بماند به جاي
پسر را خردمندي آموز وراي
كه گر عقل وطبعش نباشد بسي
بميري وازتونماند كسي
و يا.......
هر كه در خرديش ادب نكنند
در بزرگي فلاح از او بر خاست
چوب تر را چنان كه خواهي پيچ
نشود خشك جز به آتش راست
۴- كودك نبايد ناز پرورده بار بيايد.
پسر را نكو دار وراحت رسان
كه چشمش نماند به دست كسان
هر آن كس كه فرزند را غم نَخَورد
دگر كس غمش خورد وبد نام كرد
ويا......
بسا روزگارا كه سختي برد
پسر چون پدر نازكش پرورد
خردمند وپرهيز گارش برآر
گرش دوست داري به نازش مدار
حافظ مي گويد:
ناز پرورده تنعم نبرد راه به دوست
عاشقي شيوه رندان بلاكش باشد
۵- عامل بودن مربي و معلم موثر است.
ترك دنيا به مردم آموزند
خويشتن سيم وغله اندوزند
عالمي را كه گفت باشد وبس
هر چه گويد نگيرد اندر كس
عالم آن كس بود كه بد نكند
نه بگويد به خلق وخود نكند
ويا.....
عالم كامراني وتن پروري كند
او خويشتن گم است كه را رهبري كند؟
۶- تشويق وتنبيه دو عامل موثر در تربيت است.
درشتي ونرمي به هم در به است
چون قاصد كه جراح ومرهم نِه است .
درشتي نگيرد خردمند پيش
نه سستي كه ناقص كند قدر خويش
و همچنين........
به خردي درش زجر وتعليم كن
به نيك وبدش وعده وبيم كن
۷- رعايت تفاوت هاي فردي در تربيت مهم است.
گر چه سيم وزرزسنگ آيد همي
در همه سنگي نباشد زر وسيم
بر همه عالم همي تابد سهيل
جايي انبان مي كند جايي اديم
اللهم عجل لولیک الفرج